Sahte likit Nedir, Nasıl anlaşılır ?

Elektronik sigara tüketiminde en önemli konulardan birisi mutlaka orijinal dolum sıvısı seçimi olmalıdır. Sahte likitleri kullanmak sağlığı tehlikeye atmaya yol açar. Peki biz likitlerin sahte olduğunu nereden anlayabiliriz?

  • Sahte olan likitler düz beyaz tonları veya şeffaf kötü malzemeden üretilmiş plastik şişelere konulur.
  • Şişelerin orjinal olduğunu belirten bir bandrol veya sertifika bulunmaz.
  • Şişelerin gövdesinde tam olarak hangi maddenin eklendiği ve nikotin oranı ibareleri yer almaz.
  • Şişelerde son kullanma tarihi bulunmaz.
  • Bazen bu kesin olmamakla birlikte normal bir likite göre daha akışkan bir yapıya sahip olurlar.
  • Kapaklarda emniyet kilidi bulunmaz.
  • Şişelerde daha önce hiç açılmadığına dair jelatin kaplama bulunmaz. (Her markada geçerli değildir)

Sahte Clon Likit

Dünya genelinde 35 milyondan fazla insan elektronik sigara kullanıyor.(1) Nüfüsa oranladığımızda Dünya’da Türkiye’nin yarısı kadar e-sigara kullanıcısı demek. Ancak elektronik sigara kullanıcılarının artması, e-sigara likitlerinde kullanılan gliserol(vg), propilen glikol(pg), aromalar ve genelde nikotin karışımlı sahte likitlerin de ticaretine yol açmıştır. Makalemizin devamında sahte ve clon likitin ne olduğunu, sahte likitleri orijinal likitlerden nasıl ayıracağımızı dilimizin döndüğünce anlatmaya çalıştık.

Sahte likit nedir?

Likit üreticisinin etiketteki içeriklerle uyuşmayan içerik maddeleri veya yanlış konsantrasyonlarla üretilen likitlerin tümüne sahte likit yada clon likit denir. Özellikle sahte likitler ürün etiketinde iddia edilenden daha az yada daha fazla nikotin oranları(2), düşük aroma yüksek efektörler içerir. Dolayısıyla kullanıcılar istediği nikotin oranlarına ulaşamadığı için yeterli doygunluk veya yoğun oranda nikotine maruz kalarak sağlığını tehlikeye sokacaktır. Yüksek doz nikotin, hipertansiyon (yüksek tansiyon), taşikardi (alışılmadık derecede yüksek kalp atış hızı), titreme ve hatta nöbetler gibi istenmeyen uyarıcı etkilere neden olabilir. Ayrıca kullanıcı düşük aroma ve yüksek efektörlerden dolayı da istediği likit kalitesine ulaşamayarak elektronik sigara kullanımını bırakıp, ateşli sigaralara dönüşler yapabilmektedir.

Clon Likit Nedir?

Hali hazırda satılan bir ürünün içeriklerini kopyalayarak, sadece likiti yada likit ile birlikte şişesini, etiketini, ambalajını ve kapağına kadar kopyalayarak, orijinal üreticisinin likitiymiş gibi piyasaya sürülen likitlere clon likit denir.

Sahte likitlerin ve clon likitlerin önüne geçmek için ülkemizde henüz kayda değer bir araştırma yapılamadığı gibi yasal mevzuatlardan dolayı daha uzun bir zaman bu konuda bir gelişme beklenmemektedir. Premium Likit Sitesi olarak işbirliği içinde olduğumuz platformlarda bu konuda bir araştırma başlatmayı düşünerek, ön araştırma için Türk likit üreticileri ile iletişime geçmeyi denedik ve 2 üretici haricinde olumlu bir dönüş alamadık. Likit içeriğini, faturalarını göndermeyi reddetmeye farklı kılıflar uydurmaları bize güven vermedi. Her ne kadar Türkiye’de yasal olmasa da likit üreticileri, likit içeriklerini ve faturalarını müşterilerine beyan etmekle mükellef olmalı ve kullanıcılarda bu konuda bilinçli tüketici olarak bilgi talep etmelidir.

Sahte ve Clon Likitler Türkiye’de Ne Kadar Yaygın?

interneti yaygın olarak kullanan Türkiye’de, sahte ve clon likitlerin satılması kolaylaşmıştır. E-sigaranın yasak olduğu ülkelerde resmi bir denetim olmamasından dolayı, dolandırıcı e-sigara ve likit siteleri çok yaygındır. Ülkemizde ise doldırıcı sahte ve clon üreticilerinin oranı birçok ülkeden daha fazladır.

Yaptığımız araştırma sonucunda Türkiye’de her 4 siteden 3’ü sahte likit ve e-sigara ürünleri satmakta ve her 4 siteden 2si hiçbir şekilde ürün göndermemektedir. Yine Türkiye’deki e-sigara forum ve sosyal medya kullanıcılarına “daha önce hiç dolandırıldınız mı?” sorusuna gelen cevapların %92’si en az bir defa dolandırıldıklarını belirtmektedir.

Sahte ve Clon İthal Likitler Nelerdir?

Türkiye’de ithal likitlerin neredeyse %70’inin clonu(sahtesi) mevcuttur. Bu likitleri bilmek için uzman olmak da gerekmiyor. Bu camiaya yıllarını veren bir çok kişi bu likitleri zaten biliyor, bilmeyenler içinde bir liste yapmak gerekirse ilk sırada Cuttwood Likitleri yer almaktadır. Orijinal Cuttwood Likiti nasıl ayırt edilir(3) ile ilgili bir yazı daha önce yayımladık incelemenizi tavsiye ederim. Cuttwood likitlerinin şişesi ve etiketi dahil birebir benzetilerek piyasaya clon cuttwood süren çok fazla dolandırıcı var. Cuttwood alırken güvenilir likit sitelerini tercih etmeniz hem sağlığınız için hem de bütçeniz için daha iyi olacaktır. İkinci en fazla clonu üretilen likitlerden bir diğeri ise Dinner Lady Lemon Tart. Bir süre boyunca sürekli clonlarını dolandırıcı sitelerde sıklıkla gördüğümüz Dinner Lady’nin efsanevi likiti Lemon Tart’ın artık neredeyse her dört e-sigara kullanıcısından 1 tanesi denediği, sahteleri kolaylıkla fark edilip ifşa oldukları için piyasada çok fazla clonu kalmadı diye düşünmekteyiz. Naked 100, Cosmic Fog, Halo, One Hit Wonder likitlerinin klonları da çok fazla piyasada dolanmaktadır.

Adı Sanı Bilinmeyen Sözde İthal Likitler?

Türkiye’de yüzlerce likit satıcısı bir çok ithal likit markası satmaktadır. Bu likitlerden bilinenler haricinde bilinmeyen likitlerde çok fazla var. Bazı satıcılar likiti Türkiye’de üretip bunu yurtdışından getirdiğini iddaa ederek satmaktadır. Örneğin; İngiltere menşeili bir domain(alanadı) firmasından www.xxx-eliquid.com benzeri bir isim ve likitlerin resimleri olduğu bir tasarımla bu likitlerin İngiliz bir marka olduğunu belirtip Türkiye’de Premium likit fiyatlarına, premium olmayan bu likitleri neredeyse her köşe başında görmekteyiz. Aynı şekilde Amerika içinde bu oyun oynanmaktadır. Bu konuda çok fazla örnek mevcut. Bilinen ithal likitler haricinde bir likit alıyorsanız, gerçekten ithal bir likit olduğundan emin olun.

Sahte İthal Salt Likitler Var mı?

Türkiye sahte ithal likit cenneti olduğundan daha fazla, sahte ithal salt likit merkezlerinden birisidir. Ülkemizde ithal salt diye bilinen çok fazla yerli sahte salt likit mevcuttur. Bu konuda sitemize gelen yazıları ve görselleri kişilerin zarar görmelerini istemediğimiz için paylaşamıyoruz. Bu satıcıların büyük bir çoğunluğu bu likitler için “Likitleri yurtdışından bidonlarla getirip Türkiye’de şişeliyoruz.” gibi ifadeler kullanmaktadır. Bilinçli kullanıcılar böyle bir şeyin mümkün olmadığını bilir, bilinçsiz e-sigara kullanıcıları ise bu tarz durumlara inanmaktadır. İthal kaliteli bir salt likit alacaksanız, aldığınız salt likitin Premium statüde gerçek bir likit olduğuna emin olun.

Türk Likit Markaları Üzerinde Premium Yazıyor, Bu Premium Likit Mi?

Türkiye’de 240’tan fazla likit üreticisi seri üretim likit yapıp satmaktadır. Bu likitlerin hiçbirinin yasal üretim izni yoktur, gıda veya hijyen konusunda onaylı bir kuruluştan herhangi bir sertifikaya sahip değildir. Genel tabir ile, Premium likit olabilmenin hiçbir şartına sahip olmadıkları için Premium Likit statüsünde olamazlar. Gazete ve televizyonlarda sıklıkla karşılaştığımız likit üreticilerine yapılan baskınlardan(5) anlayacağımız üzerine hijyen konusunda çok geride olduklarına şahit oluyoruz. Tüplü tencerelerde ısıtılarak, turşu bidonlarında, kanepe altında veya bodrum katlarında demlenmeye bırakılan likitin üzerinde Premium yazsa ne olur, yazmasa ne olur…

Likitin Sahte Olduğunu Nasıl Anlarız?

Likitin sahte olduğunu anlamamızın birçok yolu var. Aşağıda bir likitin nasıl sahte veya clon olduğunu anlamanıza yarayacak ipuçları listeledik.

  • 1-Aldığınız likit, coilinizi 1 ile 3 gün içinde karartıyor ve yanık tadı almanıza sebep oluyor mu?

Yüksek watt ve sık çekimlerde de coil erken kararır ama eğer bilinçli bir kullanıcıysanız ve aldığınız likit coilinizi çok çabuk karartıyorsa sahte olma olasılığı çok yüksektir. (Birkaç premium likit markası yüksek oranda efektör kullanıyor, bu markalar için geçerli değildir. En bilineni OHW markası.)

  • 2- Aldığınız likitten 2 veya daha fazla aldınız, şişedeki likit oranları dengesiz mi?

Seri üretim yapan Premium likit üreticilerinin büyük bir çoğunluğu, her likit şişesine aynı oranda likit koymaktadır. 2 farklı şişede farklı oranlarda likit var ise likitinizin clon olma olasılığı vardır.

  • 3- Likit üzerindeki yazı fontu ve etiket farklı mı?

Premium likit üreticileri şişelerinin üzerine yapıştırdıkları etiketleri fotokopi makinesinden çıkarmazlar. Belirledikleri standartta özel ve kaliteli etiketler kullanırlar. Standartlarının dışında yazı fontları kullanmazlar. Eğer kalitesiz bir etikete ve farklı bir yazı fontuna sahip ise aldığınız likitin sahte olma olasılığı yüksektir.

  • 4- Likitin tadı farklı mı?

Üreticiler seri ürettiği ürünlerin reçetelerinde değişiklik yapmazlar genelde. Birkaç istisna dışında aldığınız likitin aromasını, daha sonra aldığınız bir likitten farklı olduğunu fark ettiyseniz ya ilk kullandığınız likit yada sonradan aldığınız likitin sahte olması muhtemeldir. (Dinner Lady ve One Hit Wonder kısa süre önce reçetesinde ufak değişikliğe giderek, önceki serileri ile yeni serilerin arasında aroma konusunda farklar oluştu. Bir kısım kullanıcılar eski serileri ararken, diğer kısmı ise yeni reçetelerle yapılan likitleri daha fazla beğendi.)

  • 5- Aldığınız likitin üzerinde shrink(naylon koruyucu) olması gerekiyorken yok mu?

Aldığınız likitin üzerinde eğer shrink olması gerekiyorsa ve yok ise, o likitin sahte olma olasılığı yüksektir. (Her marka shrink kullanmıyor. Shrink kullanan markalar için geçerlidir.)

  • 6- Likit üreticisi 60ML üretmiyor ama bir sitede satıyorlar, bu likit sahte mi?

Likit üreticileri her ürün için şişeleme boyutlarını sitelerinde veya ana dağıtıcılarının sitelerinde paylaşmaktadır. Dolayısıyla üreticiler likiti sadece 30ML şişelerde üretip satıyorsa ve siz farklı bir sitede 60ML satıldığını görüyorsanız bu site dolandırıcıdır, alışveriş yapmamanız sizin için daha iyi olacaktır.

  • 7- Likit üzerindeki Barkod Kodu(Serial Number) Yok?

Dünya’nın her bölgesinde üretilen ürünler için Serial Number kodlar basılır.(6) Herhangi bir markete girdiğinizde satın aldığınız ürünü market personeli, kasada barkod okuyucudan geçirip size teslim eder. Bu barkod okuyucu ürünün üretildiği ülkeyi, firma ve ürün bilgilerini barındırır. Dolayısıyla Premium statüdeki her ürün üzerinde barkod kodu bulunmak zorundadır. Serial Number koduna sahip olmayan likitin sahte olma olasılığı yüksektir demiyorum, kesinlikle sahtedir.

  • 8- Likit üzerinde üretim tarihi yok?

Üretim tarihi yazmayan likit, sahte olmasa bile kullanılmaz. Daha fazla açıklamaya gerek yok sanırım.

Hangi Sebepler, Likiti Sahte Yapmaz?

Yukarıdaki maddelerden sonra likitin sahte olup olmadığına karar veremediyseniz, hangi sebeplerin likiti, sahte likit yapmayacağını da belirtelim. Likit ile ilgili her şikayetiniz, likiti sahte yada clon yapmaz.

  • 1- Likitin rengi farklı mı?
Likitin renkleri her geçen süre içinde koyulaşabilir.

Likitin rengini belirleyen en büyük etkenlerden biri likitin ömrüdür. Likitlerin ortalama 1 ile 2 sene aralığında raf ömürleri vardır.(7) Bu konuda henüz kesin bir karara varılabilmiş değil. Genelde likitlerin üzerinde son kullanma tarihleri 1 sene olarak yazar. Likit ilk 3 ayda daha açık renklerde iken ilerleyen aylarda rengi koyulaşmaya başlar. Bunun sebebi likitlere eklenen aromaların her geçen gün daha da homojenleşmesi ve demlenmeye devam etmesidir. Bu yüzden likitin rengi likiti sahte veya orijinal yapma konusunda bir etken olmadığını gösterir. (Anormal değişiklikler hariçtir. Açık renkten koyu renge dönüşme olayından bahsetmekteyiz.)

  • 2- Likit boğazınızı mı yakıyor? Öksürtüyor mu?

Her e-sigara kullanıcısının mutlaka yaşadığı bir durumdur. Likit boğaz yakar mı? Evet boğaz yakabilir. En büyük nedenlerinden biride nikotin oranlarıdır. Bazı likitlerde 6MG(0.6MG) nikotine sahip bir likiti kolaylıkla buharlarken, farklı bir markanın 6MG likiti boğazınızı yakabilir. Bu kullanılan nikotin markasına, likitin depolanma koşullarına, üretim aşamasındaki bazı etkenlere bağlı olarak her markada farklı nikotin oranları sizin için aynı seviyede olmayacaktır. Her markanın 6MG si yada 3MG si aynı boğaz yakma etkisi göstermez. Boğazı yakan her likit sahtedir demek yanlış bir bilgidir.

  • 3- 0MG, 3MG ve 6MG Likitlerin Tadı Farklı, Neden?

Edindiğimiz deneyim ve tecrübelerden sonra şunu anladık ki, nikotin yükseldikçe aroma düşer. Sürekli 3MG kullanan biri 0MG kullandığında yada 6MG kullandığında her iki likit içinde farklı notalarda aromayı hissedecektir. Sürekli alıştığı aromayı yakalayamayacağı için farklı oranda nikotinli likitin tadının biraz farklı olması, o likiti sahte likit yapmaz.

  • 4- Likitin tadını hiç alamıyorum, likit sahte yada clon mu?

Aroma atadını alamamanızın birden fazla sebebi olabilir. Bunların başında buharcı dili diye bilinen, tad alamama durumudur(8). Sayfanın sonundaki 8. kaynak sitesinde e-sigara kullanıcısının buharlarken neden tad alamadığı ile ilgili detaylı bir makale mevcut. Kullandığınız atomizerin ve coilin kalitesi aromayı etkileyen ikinci bir faktördür. 3. bir faktör ise yanık coil, yanmış coilden dolayı aroma alamazsınız yada çok az alırsınız. Dolayısıyla aroma tadı alamıyorsanız bu likitin sahte olduğu anlamını taşımaz.

İthal ve Orijinal Premium Likit Nereden Satın Alabilirim?

Türkiye’de orijinal likit satan çok fazla satıcı mevcut. Yüzlerce site içinde doğru satıcıları bulmak zor olsa da referansları ve siteleri hakkında olumlu yorumları olanları tercih etmeniz en iyisidir. Dilerseniz bu satıcıları sizler için listeyebiliriz.

Yazar: Admin

1 thought on “Sahte likit Nedir, Nasıl anlaşılır ?

    EsrvApe

    (18 Kasım 2019 - 8:02 am)

    Teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir